डिभिजन वन कार्यालय जाजरकोटको अनुरोध

प्रदेश सरकार
उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय
डिभिजन वन कार्यालय
कर्णाली प्रदेश
खलंगा, जाजरकोट
नेपाल
१.वन डढेलो सम्वन्धमा
वन डढेलोबाट वर्षेनी लाखौं मूल्य बराबरको सार्वजनिक सम्पति–जैविकविविधता एकै क्षणमा नष्ट हुदै आएको घटनाको बारेमा हामी सबै जानकार नै छौं । यसर्थ, वन क्षेत्रमा आगलागी हुने गरेका कुनै पनि गतिविधी कोही कसैले नगरौं, नगराऔं । डिभिजन वन कार्यालय तथा अन्तर्गतको सामुदायिक वन, कवुलियती वन, सरकारद्धारा व्यवस्थित वन क्षेत्रमा कहींकतै डढेलो लागेको थाहा पाउने बित्तिकै डिभिजन वन कार्यालय, सव डिभिजन वन कार्यालय,उपभोक्ता समिति, वानजिकको प्रहरी कार्यालयमा जानकारी गराई वर्तमान र भावी पुस्ताका मानव जीवनसंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने वन, वन्यजन्तु लगायतका जैविकविविधताको संरक्षणमा योगदान गरौं ।
२. वनक्षेत्र अतिक्रमण सम्वन्धमा
वन ऐन २०४९ अनुसार वन क्षेत्रको जग्गा फाँड्न, जोत्न, खन्न, आवाद गर्न वा त्यस्तो जग्गामा घर, छाप्रो बनाउन निषेध गरिएको छ । त्यस्तो कार्य गर्नेलाई उक्त जग्गा राष्ट्रिय वनमा समावेश गरी दशहजार रुपैयाँसम्म जरिवानावा एक वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ र उक्त जग्गामा बनाएको घर वा छाप्रोसमेत जफतहुने व्यवस्था रहेकाले कसैले पनि वन क्षेत्रको जग्गा अतिक्रमण, खनजोत तथा आवाद नगरौँ, नगराऔँ ।
३. वनपैदावार (सेतकचिनीलगायतका जडिबुटी) अवैध चोरी निकासी सम्वन्धमा
वनऐन २४४९ तथा वन नियमावली २०५१ मा जडिबुटीको संकलन तथा बिक्री बितरणका लागि अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट संकलन इजाजतपत्रलिई तोकिएको परिमाणमा मात्र जडिबुटी संकलन गरी उक्त जडिबुटीको छोडपुर्जी लिएर मात्र ओसारपसार तथा बिक्रि वितरण गनुपर्ने व्यवस्था भएकाले सेतक चिनीलगायत अन्य जडिबुटी संकलन तथा बिक्री बितरण गर्दा कानुनी प्रक्रियाअनुसार मात्र संकलन तथा निकासी गरौँ ।
४ वनऐन २०४९ र वन नियमावली २०५१ अनुसार वन क्षेत्रमा निषेधित कार्यहरु
(क) आफ्नो हकनपुग्ने कुनै भू–भाग नियन्त्रण गर्न वा रुख काट्न, वन फाँड्न वावन क्षेत्र आवाद गर्न,
(ख) वनपैदावार नास हुने कुनै काम गर्न वा वनमा आगो लगाउन,
(ग) वातावरणमा उल्लेखनीय प्रतिकूल असर पर्न सक्ने गरी ढुंगा, माटो, बालुवा वा खानीखन्न वा कुनै खनिजपदार्थ माटो वा अन्य यस्तै पदार्थ हटाउन,
(घ) अनाधिकृत रुपमा शिकार खेल्न र वन्यजन्तुलाई क्षति पु¥याउन ।
(ङ) वनक्षेत्रबाट वन पैदावार हटाउन, ओसारपसार गर्न वा बिक्री बिटरण गर्न ।
(च) ढुंगा, गिट्टी, बालुवावा माटो झिक्न, गोल वा चुन पोल्न।
(छ) नर्सरीमा वा वृक्षारोपण गरिएको बिरुवा काट्न, भाँच्न, उखेल्न वा अन्य प्रकारले नोक्सान गर्न ।
५. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथावन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०२९ अनुसार वन्यजन्तु अपराधमा हुने दण्ड सजाय तथा पुरस्कारको व्यवस्था
क) दण्ड सजायको व्यवस्था
(१) गैरकानूनी तरिकाले गैंडा, बाघ, हात्ती, कस्तुरी मृग, ध्वांसे, चितुवा, हिउँचितु वा गौरीगाई मार्ने, घाईते बनाउने, खरिद गर्ने, बिक्री गर्ने वा हस्तान्तरण गरी लिने दिने तथा गंैडाको खागवा कस्तुरीको वीना, हिउँचितुवाको छाला तथा त्यस्तै अन्य संरक्षित वन्यजन्तुको आखेटोपहार राख्ने खरिद गर्ने वा विक्रीगर्ने व्यक्तिलाई एक लाख रुपैयांसम्म जरिवाना वा पांचवर्षदेखि पन्ध्र वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ ।
(२) उपदफा (१)मा लेखिएका वन्यजन्तु बाहेक अन्य संरक्षितवन्य जन्तु मार्ने वा घाइते बनाउनेलाई चालीस हजार रुपैयांदेखि पचहत्तर हजार रुपैयांसम्म जरिवानावा एक वर्षदेखि दशवर्षसम्म कैद वादुवै सजाय हुनेछ ।
(३) राष्ट्रिय निकुञ्ज, सरक्षित प्राकृतिक आरक्ष वा वन्यजन्तु आरक्षभित्र अनुज्ञापत्र नलिई पंक्षी र माछा बाहेक अन्य वन्यजन्तु शिकार गरी मारेमा वा घाइते बनाएमा एक हजार रुपैयांदेखि दशहजार रुपैयांसम्म जरिवानावा ६ महिनादेखि दुई वर्षसम्म कैद वादुवै सजाय हुनेछ ।
(४) संरक्षित पंक्षी शिकार गरी मारेमावा घाइते बनाएमा पांचसय रुपैयांदेखि दशहजार रुपैयांसम्म जरिवाना वा तीन महिनादेखि दुई वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ ।
(५) राष्ट्रिय निकुञ्ज, संनियमित प्राकृतिक आरक्ष वा वन्यजन्तु आरक्षभित्र अनुज्ञापत्र नलिई संरक्षित पंक्षीबाहेक अन्य पंक्षीशिकार गरी मारेमा वा घाइते बनाएमा दुईसय रुपैयादेखि दशहजार रुपैयांसम्म जरिवाना वा तीनमहिनादेखि दुई वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ ।
(६) उपदफा(१), (२), (३), (४) र (५) मा लेखिएदेखि बाहेक यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेका नियमविपरीत कसूर गर्ने व्यक्तिलाई कसूरको मात्रा हेरी दशहजार रुपैयांसम्म जरिवाना वा दुई वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ ।

ख. पुरस्कारको व्यवस्था
(१) गैंडा, बाघ, हात्ती, कस्तुरी, मृग, ध्वांसे चितुवा, हिउँचितुवा वा गौरीगाई मार्ने वा घाइते पार्ने व्यक्तिको सुराक लगाई पक्राउ गराई दिने व्यक्तिलाई पचास हजार रुपैयां सम्म र उपरोक्त वन्यजन्तु बाहेक अन्य संरक्षित वन्यजन्तु मार्ने वा घाइते पार्ने व्यक्तिको सुराक लगाई पक्राउ गराई दिने व्यक्तिलाई पच्चीस हजार रुपैयांसम्म नगद पुरस्कार दिन सकिनेछ ।
(२) गैरकानूनी तरिकाले कुनै आखेटोपहार राख्ने व्यक्तिको सुराक लगाई पक्राउ गराईदिने वा त्यस्तो व्यक्तिलाई पक्रने व्यक्तिलाई सो आखेटोपहार बरामद भई लिलाम बिक्री गरिएकोमा लिलाम बिक्रीबाट आएको मूल्यको पचास प्रतिशत वा वन्यजन्तु संरक्षणको दृष्टिकोणले आखेटोपहार लिलाम बिक्रीगर्न नहुने भएमा यस्तो आखेटोपहारको अवस्था, महत्व र परिमाण विचार गरी दशहजार रुपैयासम्म पुरस्कार दिन सकिनेछ ।
(३) उपदफा(१) र (२) मा लेखिएदेखि बाहेक यस ऐन अन्तर्गत कसूर गरेको सुराक लगाई अभियुक्त पक्राउ गराईदिने व्यक्तिलाई एकहजार रुपैयांसम्म पुरस्कार दिन सकिनेछ ।

मंजुर अहमद
डिभिजन वनअधिकृत,जाजरकोट
फोन नम्बर – ०८९-४३०२७१, ९८५८०६०२७१

प्रकाशित मितिः २३ माघ २०७५, बुधबार ०६:२१

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *